همانطور که می دانید در سال ۱۳۸۶ قانونی توسط شهرداری تهران به اجرا درآمد که در راستای تسهیل امور شهروندان در مراجعات به شهرداری، اماکنی با نام دفاتر خدمات الکترونیک شهر در نقاط مختلف تهران راه اندازی گردید. احتمالا شما دوستان یا آشنایانی داشتید که برای اخذ جواز تاسیس این دفاتر وقت و انرژی بسیار گذاشته اما به لطف باند بازی و رانت بازی در سیستم شهرداری راه به جایی نبردند.

البته که اولویت تاسیس این دفاتر با خود شهردارچی ها و اطرافیانشان بود و ما (منظور از ما قشر تحصیل کرده است) اعتراضی نکردیم. اما چند وقتی است موضوع جدیدی پیش آمده و آنهم اینکه دفاتر قبول زحمت کرده اند و پشت پرده کار پر زحمت و کم درآمد طراحی و برگه را برای مالکین و سازندگان انجام می دهند. اما چگونه؟ مگر اینکار مجاز است؟

داستان از این قرار است که هنگامیکه مالکین جهت شروع فرآیند صدور پروانه قدم به این دفاتر می گذارند، دفاتر به آنها پیشنهاد بسیار بسیار تسهیل گرانه ای می دهد و آنهم معرفی یک شخص یا دفتر مهندسی مثلا مورد قبول شهرداری جهت تهیه نقشه ها است. با این وعده که اگر تهیه نقشه و برگه توسط این شخص برای شما انجام گردد، پروسه تایید و کنترل نقشه ها به سرعت و بدون اصطکاک انجام می گردد.

در این میان یکسری دفاتر مهندسی با دفاتر خدمات همدست شده و مالکین جهت تهیه نقشه ها و صدور برگه طراحی به آنها ارجاع می گردند. البته در این میان پورسانت دفتر خدمات محفوظ بوده. بنظر می رسد اگر فعلا تضییع حقوق طراحان صاحب صلاحیت را نادیده بگیریم، این روال برد-برد بوده و به نفع همگان می باشد.

مالکین غالبا راجع به طراحان با صلاحیت و شرکت های آنها اطلاعاتی نداشته بعلاوه تفاوت بین یک طرح اقتصادی و ایمن را نمی توانند از نقشه های کپی شده ای که دفاتر به آنها تحویل می دهد تشخیص دهند. به همین سبب پیشنهاد دفاتر خدمات را پذیرفته، بی خبر از آنکه در چه منجلابی گرفتار خواهند شد. این دفاتر شبه مهندسی غالبا از خلا اطلاعاتی مالکین نیز سود جسته و به بهانه های مختلف از مالکین مبالغ قابل توجهی را اخذ می نمایند.

این مقاله جهت آگاهی مالکین و سازندگان تهیه شده تا با استفاده از تجربیات دیگران از وقوع مجدد آنها جلوگیری گردد.

با بررسی و کنترل چندین طرح و نقشه بی کیفیت و پر ایراد توسط نگارنده که فرصت آن به موجب مراجعه دوستان به شرکت ما و درخواست اصلاح نقشه ها ایجاد گردیده است؛ به جمع بندی جامعی رسیده که نتایج آن بشرح ذیل ارائه می گردد:

  • معضل اول: بی اعتنایی به نیازهای مالک

صاحب ملک مطمئنا برای ساختمان آینده خود ایده و نیازهای متعددی در ذهن می پروراند که متاسفانه این دفاتر هیچ اهمیتی به آن نمی دهند. توصیه می کنم حتما لیست نیازهای خود را به شرکت یا دفتری که قصد دارید طراحی خود را به آن بسپارید، تحویل داده و تحقق و تامین آنها در طرح را مطالبه نمایید.

  • معضل دوم: غیر اقتصادی بودن طرح

از آنجاییکه این دفاتر سواد طراحی نداشته و به آیین نامه های جدید مسلط نبوده ابعاد و مقاطع سازه را بسیار دست بالا طراحی می نمایند. گواه این موضوع بهینه سازی شرکت ما روی یکی از نقشه های این دفاتر بشرح ذیل می باشد.

 

جدول بهینه سازی

 

گفتنی است که این مقدار اتلاف هزینه تنها برای یک ساختمان با زیر بنای کل ۵۱۵ متری رخ داده بود.

  • معضل سوم: غیر ایمن بودن طرح

دست بالا بودن مقاطع نه تنها موجب افزایش مقاومت سازه نمی شود بلکه باعث سنگین شدن وزن ساختمان و در پی آن جذب انرژی بیشتر توسط زلزله می گردد. در طراحی این سازه ها به هیچ عنوان به موارد مهمی از قبیل ظرفیت باربری خاک، نشست متوازن ساختمان، پیچش ساختمان در زلزله، ارتعاش سقف، خیز تیرها توجه نمی گردد. عدم کنترل چنین مواردی در آینده معضلات بزرگی برای ساختمان پدید می آورد.

  • معضل چهارم: ارائه سازه نگهبان نامتناسب

اولا باید گفت سازه نگهبان بسته به جنس خاک و سربار آن باید طراحی گردد. ثانیا با بازدید از محل و بررسی همجواریها میزان حساسیت هر وجه ساختمان تعیین گردد. اما در نقشه ها شاهد این هستیم که سازه نگهبان ارائه شده هیچ تناسب و هماهنگی با شرایط پروژه نداشته و صرفا صفحه پر کن است.

  • معضل پنجم: ایجاد درگیری با ناظر

انواع نقایص و ایرادات نقشه های اجرایی موجب صدور دستور توقف کار توسط ناظر در برهه های مختلف کاری شده که گاها به درگیری بین سازنده و ناظر می انجامد.

  • معضل ششم: عدم پاسخگویی و خدمات پس از فروش

این دفاتر بعد از تحویل نقشه پاسخگوی ابهامات آن نخواهند بود و در صورت نیاز به اصلاح و تکمیل اطلاعات آن فاکتور مجدد برای مالک صادر می کنند.

بهتر است مبحث طراحی و تهیه نقشه های ساختمان را دست کم نگیریم و انجام آنرا به شرکتهای صاحب صلاحیت محول نماییم.

جهت مشاوره و راهنمایی بیشتر می توانید با شماره ۰۹۱۰۱۳۰۶۰۲۰ تماس حاصل نمایید.